7 pytań o archiwizację gry, które studia zadają dopiero po wyłączeniu serwerów

Wyłączenie serwerów gry online planuje się zwykle jak kampanię komunikacyjną: data, wpis na blogu, pożegnalny event dla graczy. Problem z danymi wychodzi na jaw dopiero później, gdy zespół już się rozchodzi. Na każde z poniższych pytań łatwo i tanio odpowiedzieć pół roku przed końcem, a po nim odpowiedź jest droga albo nie ma jej wcale.

Co zachować, żeby grę dało się kiedyś wskrzesić

1. Czy działający build leży w archiwum razem z narzędziami?

Same assety nie wystarczą. Żeby za pięć lat zbudować grę ponownie, potrzebna jest konkretna wersja silnika, kompilatora i skryptów budujących, a najlepiej gotowy, uruchamialny build serwera i klienta. Bez tego ewentualne wznowienie gry albo sprzedaż licencji zaczyna się od odtwarzania środowiska z pamięci. A pamięć zespołu, który od pół roku pracuje gdzie indziej, bywa zawodna: nikt już nie wie, która łatka silnika była potrzebna, żeby serwer w ogóle wystartował, ani gdzie leżał klucz do podpisywania plików.

Najpewniej sprawdza się obraz maszyny wirtualnej albo kontenera z całym środowiskiem budowania, zapisany obok buildu razem z krótką notatką, jak go uruchomić. Taki obraz starzeje się wolniej niż pamięć ludzi, którzy to środowisko kiedyś konfigurowali.

2. Gdzie jest źródło prawdy?

Repozytoria, artefakty buildów i dokumentacja powinny trafić w jedno miejsce z opisem, która gałąź odpowiada wersji produkcyjnej. Ostatnią wersję, która trafiła do graczy, dobrze oznaczyć tagiem i zapisać obok niej sumy kontrolne plików, żeby po latach dało się sprawdzić, że odtworzony build jest tym samym buildem.

Osobno trzeba spisać licencje zewnętrznych SDK i middleware, bo części z nich nie da się przenieść na nowego właściciela praw. Przy każdej warto zanotować, czy pozwala na przechowywanie i ponowną dystrybucję po wygaśnięciu umowy, bo od tego zależy, czy archiwum da się w ogóle komuś sprzedać.

Dane graczy: najpierw usuwanie

3. Usunąć czy zarchiwizować?

Domyślnie należy usuwać wszystko, czego nie da się uzasadnić. RODO pozwala przechowywać dane osobowe tylko tak długo, jak wymaga tego cel ich przetwarzania, a po wyłączeniu serwerów ten cel znika. Zostaje to, co każe trzymać prawo, oraz dane zanonimizowane, na przykład statystyki rozgrywek.

Anonimizacja musi być prawdziwa. Tabela, w której nick zastąpiono identyfikatorem, a klucz do jego odczytania leży w innym pliku, zawiera dane spseudonimizowane, a te RODO nadal traktuje jak dane osobowe. Statystyki lepiej więc zagregować, zanim trafią do archiwum.

Prosty test: jeśli nikt w zespole nie potrafi w jednym zdaniu powiedzieć, po co dany zbiór ma zostać, trzeba go usunąć.

Ile kosztuje przechowanie tego, co zostaje

4. Ile kosztuje terabajt rocznie?

Archiwum gry otwiera się raz na kilka lat, więc czas odtworzenia liczony w godzinach nie stanowi tu problemu. Stąd sens mają usługi typu archiwum zimne storage, oparte na taśmach magnetycznych. W usłudze Cold Archive OVHcloud gigabajt kosztuje 0,0071 zł netto miesięcznie, czyli terabajt około 85 zł netto rocznie, przy minimalnym okresie rozliczeniowym 180 dni. Przykładowe archiwum o objętości 20 TB, z buildami, repozytoriami i dokumentacją, kosztuje więc około 1700 zł netto rocznie. Wywołania API są bezpłatne, a dane leżą w kilku centrach danych w Europie.

Przywrócenie danych jest płatne i przy setkach terabajtów może potrwać do 48 godzin, dlatego takie archiwum sprawdza się przy dostępie raz czy dwa razy w roku, a nie jako kopia do codziennego odtwarzania. Minimalny okres rozliczeniowy działa też w drugą stronę: zbiór usunięty po miesiącu i tak jest rozliczany za 180 dni, więc selekcję z trzeciego pytania trzeba zrobić przed wysłaniem danych do archiwum.

Co wynika z przepisów

5. Co trzeba przechowywać z mocy prawa?

Po mikropłatnościach i przepustkach sezonowych zostaje dokumentacja księgowa. Księgi rachunkowe i dowody księgowe przechowuje się co najmniej pięć lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, którego dotyczą. Ordynacja podatkowa każe trzymać je do przedawnienia zobowiązania podatkowego, czyli co do zasady pięć lat od końca roku, w którym minął termin płatności podatku. Dla gry wyłączonej w 2026 roku oznacza to zwykle koniec 2032 roku, a więc dłużej niż żyje wiele gier.

Ustawa o rachunkowości wymaga też, żeby te zbiory chronić przed niedozwolonymi zmianami i zniszczeniem. W archiwum obiektowym służy do tego blokada Object Lock w modelu WORM (Write Once, Read Many), dostępna również w Cold Archive. Jeśli razem z grą znika spółka, jej dokumenty przechowuje wyznaczona osoba lub jednostka, a likwidator zgłasza miejsce ich przechowania sądowi rejestrowemu i urzędowi skarbowemu.

6. Czego gracze mogą żądać po wyłączeniu serwerów?

Dopóki studio przechowuje dane graczy, pozostaje ich administratorem. Gracz może żądać dostępu do swoich danych i ich kopii (art. 15) oraz przeniesienia ich w ustrukturyzowanym formacie (art. 20), a odpowiedź należy mu się w ciągu miesiąca, który w uzasadnionych przypadkach można przedłużyć o kolejne dwa. Prawo do przenoszenia obejmuje dane dostarczone przez samego gracza i przetwarzane automatycznie na podstawie zgody lub umowy, więc historia konta czy postęp w grze mogą się w nim mieścić.

Formularz kontaktowy w grze znika razem z serwerami, dlatego przed wyłączeniem warto opublikować adres, pod który można kierować wnioski. Im mniej danych zostanie po trzecim pytaniu, tym mniej takich wniosków trzeba będzie później obsłużyć.

Kto odpowiada za archiwum, gdy zespołu już nie ma

7. Kto je przejmie i kto umie je odtworzyć?

Scenariusz jest zwykle ten sam. Ostatni administrator odchodzi, dane logowania do konta w chmurze zostają w menedżerze haseł na jego służbowym laptopie, a po roku faktura przestaje być opłacana, bo karta firmowa wygasła. Archiwum formalnie istniało, tyle że nikt nie miał do niego dostępu.

Dlatego potrzebna jest imiennie wskazana osoba, przetestowana instrukcja odtworzenia i data kolejnej próby. Próba raz w roku, na jednym niewielkim zbiorze pobranym z archiwum, kosztuje niewiele i jako jedyna pokazuje, czy instrukcja wciąż jest aktualna. Stawka jest spora: w USA 87 proc. klasycznych gier wydanych przed 2010 rokiem nie było w 2023 roku dostępnych w sprzedaży. Instrukcję odtworzenia warto dopisać do repozytorium jeszcze przed ostatnim dniem pracy zespołu.